Mekke İttifakı İran’la masaya oturuyor

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan üst düzey yetkililerin, bölgesel güvenlik ve İran-ABD gerilimindeki gelişmeleri ele almak üzere bugün İran’ın başkenti Tahran’da bir araya gelmesi bekleniyor. Toplantıya Türkiye adına Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın katılacak.

İranlı yetkililerin açıklamalarına göre, Mekke İttifakı ülkelerinden temsilcilerin Tahran ziyaretinde bölgesel güvenlik başta olmak üzere diplomatik çözüm ve gerilimin düşürülmesine yönelik başlıklar ele alınacak.

Tahran’daki toplantıya kimler katılacak?

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri, İran televizyonuna yaptığı açıklamada Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye’den üst düzey yetkililerin Tahran’ı ziyaret edeceğini duyurdu.

Toplantıya Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ve Türkiye’den MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın katılması bekleniyor.

İranlı yetkililerin verdiği bilgilere göre heyetlerin, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile görüşmesi planlanıyor. Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Raid Krimly ise açıklamasında, heyetlerin İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de bir araya geleceğini belirtti.

Gündemde İran-ABD gerilimi ve diplomatik çözüm var

Raid Krimly, ziyaretin ABD ile İran arasında devam eden krizde gerilimi düşürme, diyaloğu ve diplomatik çözüm yollarını teşvik etme çabalarının bir parçası olduğunu ifade etti.

Krimly ayrıca, Katar ve Pakistan’ın yürüttüğü arabuluculuk girişimlerine destek verilmesinin de ziyaretin amaçları arasında bulunduğunu kaydetti.

İranlı yetkililer ise bölgesel güvenliğin sağlanmasında bölge ülkelerinin rolüne dikkat çekerek dış güçlerin bölgeye müdahalesine karşı olduklarını bildirdi.

Mekke İttifakı anlaşması ne öngörüyor?

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalandığı belirtilen Mekke Anlaşması, üç ülke arasındaki savunma ve güvenlik iş birliğini kapsıyor.

16 maddeden oluşan anlaşmaya göre, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının diğer taraflara da yapılmış sayılması öngörülüyor. Anlaşma kapsamında saldırıya uğrayan ülkeye, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı çerçevesinde askerî imkân ve kabiliyetler dâhil destek sağlanması düzenleniyor.

Savunma sanayisi ve güvenlik alanlarında iş birliğinin geliştirilmesini de içeren anlaşmada ortak eğitim, tatbikat ve kurumlar arasında personel değişimi gibi başlıklar bulunuyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca tarafların anlaşmadan ayrılamaması, bu sürenin ardından ise en az üç ay önceden yazılı bildirimle çekilme hakkını kullanabilmesi öngörülüyor.