İstanbul’dan dünyaya ortak mesaj! R4 ülkelerinden Hürmüz Boğazı çağrısı

Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan dışişleri bakanları, İstanbul’da düzenlenen R4 Grubu toplantısının ardından ortak bildiri yayımladı. Orta Doğu’daki gelişmeler, Filistin meselesi ve deniz yollarındaki güvenlik risklerinin ele alındığı bildiride, Hürmüz Boğazı’nda güvenli ve engelsiz geçişlerin yeniden sağlanması, bölgesel krizlerin diplomasi yoluyla çözülmesi ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulunuldu.

Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 Grubu Dışişleri Bakanları, İstanbul’daki toplantılarının ardından bölgesel gelişmelere ilişkin ortak tutumlarını açıkladı. Bildiride, Orta Doğu’daki çatışmaların yanı sıra deniz ticaretini ve küresel tedarik zincirlerini tehdit eden gerilimlere dikkat çekildi.

## Filistin için iki devletli çözüm çağrısı

Ortak bildiride, İsrail’in politikalarının bölgedeki istikrarsızlığın temel nedenlerinden biri olduğu ifade edilerek Filistin meselesinin uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda çözüme kavuşturulması gerektiği vurgulandı.

Bakanlar, iki devletli çözümün bir an önce hayata geçirilmesi çağrısını yineledi. Bildiride, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkına destek verilirken, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen, yaşanabilir ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin devletinin kurulması gerektiği belirtildi.

İsrail’in devam eden saldırılarının sona erdirilmesi, Kudüs’ün hukuki ve tarihî statüsünü değiştirmeye yönelik girişimlerin durdurulması ve Filistin’deki yıkımın önlenmesi gerektiği kaydedildi. Batı Şeria ve Kudüs’teki yerleşim faaliyetleri ile Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddeti de kınandı.

Bakanlar ayrıca Gazze’ye kesintisiz insani yardım ulaştırılmasının ve bölgenin yeniden imarının acil önem taşıdığını vurguladı.

## Yemen ve Kızıldeniz’deki saldırılara tepki

Bildiride Yemen’deki gelişmelere de geniş yer verildi. Husi milislerinin yol açtığı gerilimin insani acıları derinleştirdiği belirtilirken, Suudi Arabistan’a yönelik, özellikle sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılar kınandı. Kızıldeniz ve Babülmendep’te ticari gemilere yönelik saldırılara da tepki gösterildi.

R4 ülkeleri, Yemen hükümeti ve Suudi Arabistan ile dayanışma içinde olduklarını bildirdi. Husi milislerine askerî eylemlerini, tehditlerini ve saldırılarını durdurma, siyasi sürece iyi niyetle geri dönme çağrısı yapıldı.

## Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş çağrısı

ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan askerî çatışmalar ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim de ortak bildirinin önemli başlıkları arasında yer aldı.

Bakanlar, çatışmaların diyalog ve diplomasi yoluyla ele alınması gerektiğini vurgulayarak sivillerin, sivil altyapının ve gemilerin hedef alınmasının önlenmesi çağrısında bulundu. Bildiride, İslamabad Mutabakat Zaptı’na verilen destek yinelenirken, gerilimin daha fazla tırmanmasını önlemeye yönelik diplomatik girişimlerden duyulan memnuniyet dile getirildi.

Kalıcı bir çözüme ulaşılması için müzakere sürecinin önemine dikkat çeken bakanlar, denizlerde seyrüsefer serbestisinin ve güvenliğinin korunmasının hayati olduğunu belirtti.

Deniz yollarındaki kesintilerin küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkilediği ifade edilen bildiride, enerji, gübre ve gıda akışındaki aksamaların özellikle kırılgan kesimler üzerindeki etkilerine dikkat çekildi. Bu sorunların aşılması için uluslararası toplumun ortak hareket etmesi gerektiği kaydedildi.

Bakanlar, uluslararası hukuka uygun seyrüseferi engelleyen tedbir ve kısıtlamalara karşı olduklarını belirterek Hürmüz Boğazı’ndan güvenli, emniyetli ve engelsiz geçişlerin en kısa sürede yeniden sağlanması çağrısında bulundu.

Ortak bildirinin sonunda, bölgesel krizlerin çözümü, deniz güvenliğinin korunması ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi konularında yakın istişare ve iş birliğinin sürdürüleceği ifade edildi.