Polonya’da anayasal kriz büyüyor!

Avrupa Birliği üyesi Polonya’da hükümet ile Cumhurbaşkanlığı arasında uzun süredir devam eden yargı anlaşmazlığı yeni bir krize dönüştü. Anayasa Mahkemesi’nin yönetimi ve parlamentoda seçilen yeni yargıçların göreve başlaması konusundaki anlaşmazlık, mahkeme binası önünde protestolara ve polis müdahalesine sahne oldu.

Krizin merkezinde, 2022 yılında Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilen ve 9 Aralık 2024'te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından mahkeme başkanlığına atanan Bogdan Święczkowski bulunuyor.

Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümet, Święczkowski'yi parlamentonun seçtiği yeni yargıçların göreve başlamasını engellemekle suçluyor. Hükümet, yargı bağımsızlığını yeniden tesis etme hedefi doğrultusunda mahkemenin yapısında değişiklik yapılmasını savunuyor.

Anayasa Mahkemesi Başkanı bir ay süreyle görevden uzaklaştırıldı

Mahkemenin internet sitesinde yayımlanan açıklamaya göre, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański, mahkemenin çalışmalarını engelledikleri gerekçesiyle bir ay süreyle görevlerinden uzaklaştırıldı.

Kararda, iki ismin parlamentoda usulüne uygun şekilde seçildiği belirtilen tüm yargıçların katılımıyla Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'nun toplanmasını engellediği ve davalara bakacak heyetleri kanuna aykırı biçimde belirlediği öne sürüldü.

Mahkemedeki en kıdemli yargıçlardan Anna Korwin-Piotrowska'nın geçici olarak başkanlık görevini üstlendiği duyuruldu.

Polonya Adalet Bakanı ve Başsavcısı Waldemar Żurek ise Święczkowski ve Sochański'nin dokunulmazlıklarının kaldırılması ve cezai sorumluluklarının değerlendirilmesi amacıyla 50 ciltlik soruşturma dosyasını mahkemeye ilettiğini açıkladı.

Mahkeme önündeki zincirler testereyle kesildi

Görevden uzaklaştırılmasına karşı çıkan Bogdan Święczkowski, destekçileriyle birlikte mahkeme binasına gitmek istedi. Ancak girişin polis tarafından kapatılması ve kapıya zincir takılması üzerine gerginlik yaşandı.

Święczkowski'nin binaya ulaşmasını engelleyen zincirlerin elektrikli disk testereyle kesildiği bildirildi. Ancak polis, mahkeme başkanının binaya girmesine izin vermedi.

Yaşananlar üzerine mahkeme önünde toplanan muhalefet yanlıları ve bazı siyasetçiler, hükümetin girişimini yasa dışı bir darbe olarak nitelendirdi. Mahkemenin yönetimi üzerindeki yetki tartışması kısa sürede siyasi protestolara dönüştü.

Cumhurbaşkanı Senegal ziyaretini yarıda kesti

Senegal'de resmi temaslarda bulunmak üzere yola çıkan Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, gelişmeler üzerine uçuşunu yarıda keserek ülkesine dönme kararı aldı.

Nawrocki, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Böyle bir anda Cumhurbaşkanı Polonya'da olmalı. Senegal'e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum” ifadelerini kullandı.

Polonya'ya dönen Nawrocki, mahkeme binasına gitti. Görüntülere yansıyan olaylarda Cumhurbaşkanı'nın polis ve yargıçların bulunduğu alandan geçerek binaya girdiği görüldü.

Mahkeme önünde protesto: 3 kişi gözaltına alındı

Anayasa Mahkemesi Başkanı ve yardımcısının görevden uzaklaştırılması kararı, ana muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) tarafından tepkiyle karşılandı.

Parti Genel Başkanı Jarosław Kaczyński başta olmak üzere çok sayıda siyasetçi ve vatandaş mahkeme binası önünde toplandı. Polis ekipleri bölgede geniş güvenlik önlemleri alırken, binaya girmeye çalışan üç kişi gözaltına alındı.